Justus et injustus judicium: evolutione conceptuum Judicium non est solum locus, ubi proclamant sententias. Est speculum societatis, in quo reflectuntur metus, spe et representationes de bono et malo. Sed quid est judicium justum? Et cur quod videtur justum in uno saeculo, in aliud provocat horribilem? Conceptum justitiae est vivum, fluens et paradoxum. It mutatur cum hominibus, et sua evolutione est historia proelii pro dignitate humana. Justitia sicut volunt deos: vetustas In civitatibus vetustis justitia non erat inventio humana. Ea ex deis orta est. In Aegypto dea Maat significabat veritatem et ordinem. Iudex non erat solum iuris consultus, sed sacerdos, qui debuit conjectare voluntatem deorum. Iudicium justum erat, ubi sententia correspondit ordini cosmico. Iudicium injustum erat perturbatione legis divinae, quae potuit inferre calamitatem in totam rem publicam. In Graecia vetusta et Romana vetusta situatio mutatur. Primae leges scriptae apparuerunt, sed justitia sicut semper cum religione conexa erat. In Graecia iudices sacrificabant ante initium sessionis. In Romana iudices saepe erant sacerdotes pontifices. Tamen ius Romanum fundationes iustitiae laicalis posuit. Apparuit idea de lege, quae praebeat celeriter et uniformiter ad omnes applicanda. Hoc erat primus gradus ad formalis justitiae. Sed tamen iam tunc justitia erat elitaris. Servi, mulieres, alieni — hi non habebant aequum accessum ad iustitiam. Iudicium justum civique Romano poterat esse injustum servum. Hoc erat judicium pro suis, non pro omnibus. But even then justice was elite. Slaves, women, foreigners — they did not have equal access to justice. A fair trial for a Roman citizen could be unfair for a slave. This was a trial for its own, not for all. Medievalis aetas: probatione ignis et aquae In primo Medioevi justitia facta est amplius irrationalis. Judicia Dei, aut ordaлии, erant cum accusatus perit probationem ignis, aquae aut duellum. Crediderunt, quod Deus non dabit perire innocentem. Justit ... Read more