Solaria tempestas et energia vitalis hominis: biochemia, neurophysiologia et contextus socialis Introductio: lux solaris ut fundamentalis moderator ecologicus Impetus tempestatis solaris in energiam vitalem hominis non est simpliciter sensus subjectivus, sed complexus subtilis reactionum biochemicarum, neurophysiologicorum et psychologicorum, evolutione formatorum. Sol est synchronizator principalis rhythmorum circadianorum et stimulator productionis neurotransmissorum et hormonorum energiae et animi momenti. Attamen hic effectus non est linearis et pendet ex multis factoribus: a longitudine undae lucis ad contextum culturalem. Mechanismus neurochemicus: a photonibus ad sensum vigoris Via serotoninica: «hormonum animi boni» et praecursor melatonini.Lux solaris, praesertim eius spectrum caeruleum (longitudo undae ~460-480 nm), retinae oculi percutiens, stimulat nucleum suprachiasmaticum (NSC) hypothalami — «horologium biologicum» organismi. Hoc adducit ad suppressionem productionis melatonini (hormoni somni) interdiu et, quod est maxime grave, ad amplificationem synthesis serotoninicae. Serotoninum est neurotransmissor clavus, qui animum, appetitum, somnum et functiones cognitivae regit. Eius humilis gradus associatur cum depressione, apathia et debilitamento virium. Factum scientificum: Investigationes per PET (tomographia emissionis positronica) demonstraverunt gradum transportatoris serotoninici in cerebro (index activitatis systematis serotoninici) significanter superiorem esse mensibus aestivis et minorem hyemis. Hoc, inter alia, explicat morbum affectivum seasonale (MAS). Vitaminum D: a cute ad energiam mitochondriorum.Radiatio ultravioleta spectri B (UVB) favet synthesis in cute cholecalciferoli (vitamini D3), qui postea convertitur in formam activam — hormonum calcitriolum. Munus vitamini D non limitatur ad absorptionem calcii. Receptores eius in musculis skeletis et cerebro adsunt. Defectus vitamini D directe coniungitur cum debilitate musculari, celeritate ... Read more