Senectus non est solum aetas. Est constructus socialis, qui in differentibus aetibus et differentibus cultibus sensum absolutim diversum obtinuit. Ubidam senes honorabantur ut custodes sapientiae, ubidam e gentibus excluduntur, cum cessant esse utili. Attitudo ad senes est speculum, in quo non solum aetas, sed et valores societatis reflectuntur.Antiquus mundus: sapientia vel onus In cultibus antiquis senectus receptionem ambiguum habuit. In Aegypto, India, China et Graecia senes honorabantur. Experience eorum aestimatur inestimabilis, consiliis suis audiuntur. In Biblia dicitur: «Levita ante faciem senium» — formula honoris. Sed in Sparta senes, qui non potuerunt pugnare, non honorabantur. In Romano aetas dedit potestatem politicam, sed philosophus Seneca scripsit: «Senectus est morbus incurabilis». Coexistebant et honor et contumelia.Mediaevalis et Renascentia: inter sanctitatem et derisio In Christiano Europa senectus saepius cum approximatione ad Deum coniunxit. Senes monaci, heremites, senes honorabantur. Sed in cultura populari ancillae saepius depictae sunt ut sagas. Renascentia cultum Juventutis, pulchritudinis et sapientiae portavit. Senectus aestimatur declinatio, perdita virtus. Senes in arte et litteratura saepius apparuerunt ut figurae comicas aut tragicas.Novum tempus: senectus ut problemata Industria revolutione senectus facta est «problemata». In agrariis societatibus senes erant pars familiae et agricolae. In civitatibus, in fabricis, hominem petebatur celeritas et virtus corporalis. Senes aestimatur onus. In saeculo XIX coeperunt apparere prima domus senium — non ut locum honoris, sed locum isolatio. Sed in litteratura et philosophia sonabant voce in defensione senectutis. Lev Tolstoi quaesit sensum in senectute. Anton Chekhov scripsit de dignitate.Seculus XX: pugna pro iure et solitudine Seculus XX factus est saeculum pugnae pro iure senium. Apparuerunt pensiones, garantiae socialis, assistentia medica. Sed simul crescebat solitudine. Vita urbana, ... Read more