Creatio imaginis ergastuli in litteratura artis: ab heroe romantico ad victima systematis In litteratura artis, imagine hominis addicti labori pertransivit longum et sinuosum iter. Ab quasi biblico maledicto "in sudore vultus tui panem comedes" usque ad romanticum auras creatoris, ab tragica figura, quae comburetur in officio, usque ad ironicum portraitum operarii officini, cui vita subdita est terminis et ethicis corporativis. Litteratura semper fuit speculum, in quo societas suos metus et ideales vidit. Et attitudo ad ergastulum — est in essentia attitudo ad ideam laboris, eius sensum, eius valorem et eius limites. Quid mutavit hic imagine et quid nobis hodie dicit? A maledicto biblico ad ethicam protestantis Per multa saecula labor receptus est sicut poena. Biblicus fabula de expulsione ex Paradiso affirmavit ideam, ut laborare — significet expurgare peccatum. In litteratura mediaevali, heroe laborans est saepe monachus aut artificer, cui labor est servitium Deo, non finis in se ipsum. Verum callidum — oratio et contemplatio sunt, non labor seditiosus. Sed cum adventu temporis novi, praesertim post Reformationem, attitudo ad laborem mutatur cardine. Ethica protestantis, laudata a Maximo Weber, labor non maledictionem, sed vocem, formam servitii Deo, declarat. Et litteratura paulatim novum heroe accommodat — hominem, cui labor fit sensus vitae. In romanis saeculi XVIII videmus mercatores et entrepreneurs, cui addictio negotii iam non damnatur, sed, vice versa, in admirationem ducitur. Defoe, Swift, atque postea Balzac creant imagine hominum, qui structum bonum suum solum per inanis laborum perpetuum. Hic ergastulum est via ad successum, ad recognitio, ad realisationem. Tamen iam in his primitivis imaginibus duplicitas latent est: post externum successum frequentissime absconditur solitudinem, amissio relationum humanarum, obtusitas moralis. Heroe romanticus: creatio sicut addictio Aetas romantica in imagine ergastuli novum mensuram introducit. Nunc non est ... Read more